مشکلات بیولوژیکی موجود در موزه

ج. شناسایی آفات موزه

1- آفات موزه چه هستند؟

آفات موزه عوامل بیولوژیکی هستند که می توانند به کلکسیونهای موجود در موزه آسیب جدی وارد نمایند. حشرات، بیدها، موشها، راتها، پرندگان و خفاشها همگی از آفات موزه محسوب می شوند. آفات مضر دیگری ممکن است در اثر عدم رعایت موازین بهداشتی بخصوص در زمینه سرویس تغذیه وارد موزه شوند و موجبات سکنی گزینی و جذب نمونه های آفت دیگری فراهم نمایند. آفاتی که می توانند بطور جدی به موزه آسیب وارد کنند در زیر لیست شده است:

·        آفات چوب

·        آفات منسوجات و پارچه

·        آفات رطوبت

·        آفات ناشی از ذخیره مواد تولید شده در اثر تاکسیدرمی نمونه ها

·        آفات عمومی

شناسایی یک حشره و چرخه زندگی و مرحله رشد آن حشره، جهت تعیین خسارتی که در منطقه تحت مراقبت در حال وقوع است کاربرد فراوانی دارد. این بخش تنها توضیح مختصری درباره اینکه یک موزه ممکن است چه آفاتی داشته باشد را ارائه می دهد. آفات متعدد دیگری نیز ممکن است وجود داشته باشد. لذا تشخیص آفات دیگر با استفاده از منابع دیگر ضروری می باشد. به اطلاعات NPS مدیریت تلفیقی آفات و دیگر منابع موجود در انتهای فصل رجوع نمایید. اطلاعات بسیار خوبی در رفرانس Zycherman & Schrocle (1988) و رفرانس Mallis (1982) ارائه شده است. جهت کسب اطلاعات بیشتر جهت شناسایی آفات ناشناخته با مسئول IPM پارکهای منطقه ای، متصدی SU ، واحدهای همکار در زمینه مطالعه درباره NPS در پارکها مشاوره نمایید. همچنین می توان از راهنمایی های حشره شناسان، سرویس های ترویجی، سرویسهای موجود در جنگل ها، سازمان غذا و وزارت کشاورزی، دانشگاههای محلی و موزه های تاریخ طبیعی بهره فراوان جست. به تصویر 1.5 که به یک نمونه فرم پیشنهادی برای شناسایی آفت اشاره کرده است، رجوع نمایید.

همچنین لازم است کلکسیونی از آفات موجود در موزه را جمع آوری نمایید و در زمان وقوع یک آلودگی جدید آفت جدید را با نمونه های قبلی مقایسه نمایید. این حشرات را می توان بر روی کاغذهایی که به شکل مربع بریده شده و تحت عنوان تله چسبان نامیده می شوند نگداری نمود و تله چسبانها را در جعبه های پلاستیکی کوچک قرار داد. همچنین می توانید از ویالهای کوچک و یا جعبه هایی مخصوص برای نگهداری آفات یافت شده در موزه بهره مند گردید. در این زمینه می توان از انواع تله های دیگر استفاده نمود.  

2. آفات منسوجات چه چیزهایی هستند؟

آفات منسوجات و پارچه آفاتی هستند که از پروتئین تغذیه می کنند. دو گروه عمده از آفات شامل سوسکهای قالی از خانواده درمستیده و یا بیدهای لباس از خانواده Tineidae هستند. لارو این نوع حشرات از ضایعات و مواد موجود در روی حیوانات تاکسیدرمی شده در موزه نظیر پشم، خز، پر و شاخ تغذیه می نمایند.

·  سوسکهای قالی

این سوسکها بطور عموم تحت عنوان درمستیدها شناسایی شده اند. لارو سوسکهای قالی از طریق تغذیه از طیف وسیعی از مواد شامل خز، پر، پشم، ابریشم، سنگهای معدنی، مو، پوستهای مورد بررسی و نمونه های مونته شده خسارت خود را وارد می کنند. این آفات ممکن است دیده نشوند زیرا خاصیت فتوفوبی و گریز از نور دارند. این آفات در مصنوعات نقب عمیقی می زنند. در طی رشد لاروها پوست اندازی می کنند. حضور پوسته های لاروی یکی از علائم قابل جستجو جهت اطمینان از وجود آلودگی است. بالغین در هنگام جفت گیری  به نور جذب می شوند و جهت انجام عمل جفت گیری از سوراخ خود بیرون می آیند. این حشرات را می توان در امتداد لبه های پنجره ها جمع آوری نمود. گونه های متعددی از سوسکهای قالی وجود دارند اما 4 گونه که شرح آنها در زیر آورده می شود معمولا در موزه ها یافت می شوند. این سوسکها به سهولت با سوسکهای دیگری که به کلکسیون موزه آسیب می زنند اشتباه می شوند. لذا باید توجه داشت که قبل از انجام هر اقدامی از تشخیص دقیق نمونه اطمینان حاصل نمود.

·       سوسک سیاه قالی (Attagenus unicolor)

این سوسک یکی از فراوانترین و مخربترین گونه های سوسک قالی است. بالغین //16/3-//8/1 طول دارند. رنگ این سوسک قهوه ای تیره یا سیاه مات است و کشیده تر از سوسک قالی که در زیر شرح داده خواهد شد، می باشد. لاروها کمتر از // 4/1 طول دارند و هویجی شکل می باشند. بدن این سوسک با موهای قهوه ای-طلایی پوشیده شده و دم مشخص با موهای بلند نزدیک به انتهای بدن وجود دارد.    

·        سوسک قالی رنگارنگ (Anthrenus verbasci)

این سوسک ذاتا حشره ای پوسیده خوار است و بطور معمول در لانه پرندگان، بر روی حیوانات مرده و در کلکسیون حشرات یافت می شود. این سوسک قادر به ایجاد خسارت جدی در نمونه های دارای پشم، قالی ها، شاخها، استخوانها و آویزهای موجود بر روی دیوار می باشد. جمعیتهای کوچک این سوسکها غالبا توجه را به خود جلب نمی کنند و در پشت مبلمان و یا در امتداد تخته ها وجود دارند. تغذیه این حشرات از مو، اجساد حشرات دیگر، پس مانده مواد ارگانیک، خرده های مواد غذایی و الیاف انباشته شده بر روی هم می باشد. بالغین در حدود// 8/1 طول دارند و بدنی بیضی شکل تا گرد دارند. رنگ بدن متمایل به سیاه با خالهای سفید، زرد و سیاه در قسمت پشت بدن می باشد. لاروها 5-4 میلی متر طول دارند و قطره اشکی شکل هستند. بدن لارو با ردیفی از موهای قهوه ای روشن پوشیده شده است.

  سوسکهای معمولی قالی (Anthrenus scrophulariae)

این سوسک به قالی، نمونه های پشمی، تولیدات حیوانی نظیر خزها، پرها، چرم، مواد ابریشمی، نمونه های مونته شده موجود در موزه و گیاهان مونته شده حمله می کند. بالغین در حدود // 8/1 طول دارند. رنگ بدن سیاه با خالهای سفید می باشد. در بخش پشتی و زیرین بدن و درست در نقطه وسط، نواری نارنجی رنگ وجود دارد. لاروها به رنگ قهوه ای متمایل به قرمز هستند و سطح بدن از موهای قهوه ای یا سیاهرنگ پوشیده شده است. لاروها فعال بوده و به سرعت حرکت می کنند.

 

·        سوسک قالی و مبلمان

این سوسک به اثاث و لوازم داخلی نظیر پرده( مخصوصا به مبلمانهای قدیمی )، وسایل ساخته شده از پشم، خز، پرها، ابریشم، شاخ حیوانات و پوسته لاک پشت حمله می کند. بالغین حدود // 8/1 طول دارند و دارای بدنی گرد و به رنگ سیاه با خالها و فلسهایی با رنگ های متفاوت از زرد و سفید در قسمت پشت بدن هستند. همچنین فلسهایی زرد رنگ بر روی پاها وجود دارد. شناسایی لاروهای این گونه از لاروهای سوسک معمولی قالی مشکل است. 

·        بیدهای لباس

بیدهای لباس حشراتی کوچک هستند. رنگ این حشرات از نقره ای تا قهوه ای روشن مایل به زرد و خاکستری متغیر است. طول بال این حشرات کمتر از // 2/1 است. این حشرات دارای بالهای باریک با حاشیه از موهای بلند می باشند که غالبا با بیدهای کوچک حبوبات و بیدهای آلوده کننده آرد اشتباه می شوند ولی بیدهای لباس عادات پروازی متفاوتی دارند. این حشرات از نور دوری می کنند و ندرتا در حال پرواز دیده می شوند. این سوسک ها گوشه های تاریک را ترجیح می دهند و معمولا در گنجه ها، انبار کالاها و غالبا خارج از محدوده دید یافت می شوند. منبع غذایی اولیه بیدهای لباس پشمهای آلوده است ولی این حشرات از خزها، پرها، مواد ابریشمی، موها و پشم مالیده و نمد شده نیز تغذیه می نمایند. در موزه ها این حشرات غالبا به لباسها مخصوصا لباسهای قدیمی نظامیان، کلاههای چرمی، اسبا بازی ها، برسهای زبر، عروسک ها، آویزهای دیوار و مصنوعات بافته شده آسیب جدی وارد می نمایند.

·        بیدهای تار تننده در لباسها(Tineola bisselliella) و بیدهای ایجاد کننده قالب لباس(Tineola pellionella)  

این دو گونه از معمولترین بیدهای لباس هستند که در موزه ها یافت می شوند. لاروها دارای بدنی کوچک و سفید رنگ با سری به رنگ قهوه ای هستند. این بیدها از سطح مواد آلوده شده تغذیه می کنند. Tineola bisselliella ، تونلهایی جهت تغذیه از مواد ابریشمی و سوراخهایی با تار ابریشمی بر روی سطوح پارچه ای ایجاد می کند.Tineolapellionella به ندرت دیده می شود چون این گونه یک قالب سیلندری شکل از سطوح پارچه ای ایجاد می کند که جهت پنهان شدن و تغذیه از آن به اطراف حمل می کند. رنگ لارو با ماده ای که از آن تغذیه می کند هماهنگ می شود. استفاده از این راهنما می تواند شما را در یافتن محل آلودگی یاری رساند.

 

3. آفات چوب چه حشراتی هستند؟

مواد ساخته شده از چوب نسبت به تعدادی از آفات آلوده کننده چوب حساس هستند. معمولا سوسکهای نقب زننده در چوب و یا موریانه های چوب خشک مسئول این خسارات در موزه ها هستند. هر دوی این حشرات خسارات شدید و قابل توجهی را به لوازم وارد می کنند که گاهی برای چشمهای افراد غیر ماهر قابل مشاهده نخواهد بود. 

·        سوسکهای نقب زننده در چوب

این سوسکها در گروهی از حشرات تحت عنوان خانواده Anobiidae ( سوسکهای مبلمان)، Lyctidae ( سوسکهای Powderpost واقعی)  و Bostrichidae (سوسکهای Powderpost دروغین) قرار می گیرند. واژه" Powderpost " از این حقیقت که لاروهای این سوسکها از چوب تغذیه می نمایند و در مدت زمان کوتاهی می توانند آن ها را به توده ای از چوب کاملا پودر شده تبدیل می نمایند.

سوسکهای نقب زننده در چوب در مرحله لاروی ماهها و سالها در درون چوب باقی می مانند. حضور آنها تنها زمانیکه لاروها به مرحله بالغ تبدیل می شوند مشخص می گردد. در این مرحله بالغین سوراخهایی در قسمت پشتی ایجاد می کنند که غالبا "shot hole" نامیده می شود و به بیرون باز می شود. این سوسکها سوراخهایی نیز به شکل پودری ( چوب هضم شده که در برخی موارد مشابه خاک اره است) در قسمت زیر ایجاد می نمایند. بسته به گونه سوسک سوراخهای ایجاد شده بطور طبیعی قطری حدود // 32/1 تا // 8/1 دارند. اگر شرایط فیزیکی چوب مناسب باشد، سوسک ماده ممکن است تخمهایشان را همانجا بگذارد و دوباره چوب را آلوده کنند و این چرخه و سیکل در مورد نسلها نیز تکرار شود. چوبهایی که آلودگی شدیدی دارند با سوراخها و تونلهای مسدود به همراه توده ای از گرد و خاک مشخص می شوند. سوسکهای Powderpost قادر به حمله به هر دو نوع چوب سخت و نرم هستند با اینحال سوسکهای Lyctid تنها چوبهای سخت را آلوده می کنند. موادی که در موزه می توانند بوسیله سوسکهای نقب زننده آلوده شوند شامل وسایل چوبی، قابها، مبلمان، دستگیره های لوازم، کتابها، اسبا بازیها، جعبه های نگاهداری تفنگها، چوب خیزران، کف اطاقها و چوبها و الوارهای ساختمان می باشند.

  موریانه های چوب خشک

موریانه های زیر زمینی کلنی های خود را در چوبهای خشک و سالم که دارای سطح کمی از رطوبت باشد بنا می کنند. این موریانه ها نیازی به برقراری تماس با خاک ندارند. این موریانه ها اولین بار در نواحی ساحلی ایالات متحده آکریکا، کالیفرنیا و هاوایی یافت شده اند ولی به آسانی از طریق حمل و نقل و جابجایی وسایلی نظیر مبلمان، وسایل چوبی و الوارها به قسمتهای دیگر منتشر شده اند. موریانه های چوب خشک به هر نوع وسیله چوبی حمله می کنند. موریانه ها در امتداد رگه های چوب تغذیه خود را آغاز می نمایند و حفراتی که با تونلهای کوچکی در تماس می باشد حفر می نمایند. راهروها دارای سطوح صاف و کاغذ سمباده ای هستند. قطعات مدفوع شش وجهی و خشک در توده ها یافت می شوند. مدفوع موریانه ها همچنین در تور عنکبوت یا در راهروهای لانه خودشان نیز یافت می شود. پرواز جفت گیری موریانه های بالدار تناسلی در هر زمان از فصل بهار تا پاییز یافت می شوند. اکثر موریانه های چوب در شب جفت گیری می کنند و غالبا بطرف نور پرواز می کنند.

 

4. آفات کالاهای انبار شده چه چیزهایی هستند؟

بسیاری از موزه ها وسایلی دارند که در آنها دانه ها، حبوبات، میوه های خشک، گیاهان، تنقلات و دیگر مواد غذایی را نگهداری می نمایند. لیست بلندی از آفات که عموما " آفات کالاهای انبار شده " یا " آفات مخصوص لوازم سفره" نامیده می شوند می توانند به این مواد و یا غذاهایی که از این مواد تشکیل شده است آسیب وارد نمایند. احتمالا معمولترین آفات در موزه ها سوسک سیگار و سوسک داروخانه است.

·        سوسک سیگار ( Lasioderma serricorne)

نام این سوسک

/ 0 نظر / 103 بازدید