شرکت نیک اندیشان فردا

این وبلاگ به مسائل مربوط به حشرات و جوندگان و راههای شناسایی و کنترل آنها خواهد پرداخت

+ پیشگیری، تشخیص و درمان زنبور گزیدگی

 

مقدمه :

حشرات پر جمعیت ترین رده در سلسله جانوری هستند و با بیش از یک میلیون گونه حدود دو سوم کلیه گونه های جانوری شناخته شده را تشکیل می دهند .در این میان راسته بال غشائیان با حدود 250000 گونه و به لحاظ حضور فراگیرشان در محیط زندگی انسانها مهمترین گروه جانوران زهراگین و قابل توجه از نظر پزشکی هستند . در حال حضر در ایالات متحده و اروپا زنبور گزیدگی مهمترین علت مرگ ناشی از گزش جانوران زهراگین محسوب می شوند.

زهر زنبورها:

اصولا زنبورها با اهداف دفاعی و به منظور دفع مها جمان از زهر خود استفاده می کنند .اگر چه زنبورهای وحشی زهر خود را برای فلج ساختن شکار بکار می برند. زهر زنبورها معمولا برای حیوانات بزرگ صرفا دردناک است اما برای بسیاری از بندپایان کشنده می باشد .معمولا در گزش اول حدود نیم تا دو میکرو لیتر زهر تزریق می شود .  سه گروه عمده از ترکیبات شیمیایی تشکیل دهنده زهر زنبورها می باشد که شامل اجزاء با وزن ملکولی کم  پپتیدها و اجزاء با وزن مولکولی بالا ( آنزیم ها) هستند .تزریق زهر در نواحی پر عروق و یا ورود مستقیم آن به ورید موجب انتشار سریعتر اجزاء سمی و احتمالا شروع زود رس آثار سیستمیک می شود.همچنین گزش های متعدد و همزمان واکنشهای شدیدتری را به دنبال خواهد داشت.

زهر زنبورهای زرد نسبت به سایر زنبورها از توانایی حساسیت زایی بسیار بیشتری برخوردار است ولذا میزان بروز واکنشهای آنافیلا کتیک به دنبال گزش این نوع زنبورها نیز بِشتر می باشد.

علائم و نشانه های بالینی زنبور گزیدگی:

واکنش معمول به زنبور گزیدگی بر اثر وجود مواد سمی در زهر ایجاد میشود. به طور معمول در محل گزش تورم دردناک و قرمزرنگی به قطر 10 سانتیمتر ایجاد می شود که ممکن است تا چند روز ادامه یابد(در مورد مورچه های آتشین این آثار شدیدتر وتوام با زخمهای وزیکولار و به دنبال آن نکروز موضعی میباشد).پس از گزش زنبور ها ممکن است طیف وسیعی از آثار بالینی ظاهر شود. به طور معمول و صرفا با توجه به سابقه پزشکی نمی توان مشخص نمود که آیا این واکنشهای غیر طبیعی ناشی از آثار سمی زهر هستند و یا پاسخهای حساسیتی می باشند.

تشخیص:

شناسایی حساسیت به زهر زنبورها به روشهای مختلف قابل انجام است . در روش تست پوستی با تزریق داخل جلدی اجزاء آلرژن زهرزنبور که قبلا جدا سازی و خالص شدهاند احتمال بروز واکنشهای حساسیتی را مورد بررسی قرار می دهند در این روش به طور همزمان شاهد منفی (نرمال سالین)و شاهد مثبت (هیستامین ) نیز به کار برده می شود.به این ترتیب مشخص شده است که حساسیت بدون علامت بدون علامت به زهر زنبور در بین افراد شایع است اما اهمیت و نقش آن در پیشگویی حساس بودن شخص به زنبور گزیدگی نا معلوم می باشد. با جستجوی آنتی بادیهای IgE اختصاصی نیز می توان حساس شدن فرد به گزش های قبلی را مشخص نمود . این جستجو بایستی حداقل چند هفته پس از گزش انجام تا در صورت حساس بودن فرصت کافی جهت تولید IgE وجود داشته باشد .

پیشگیری :

1. خوددای از حرکات سریع به هنگام حضور زنبورها .

2. پرهیز از نزدیک شدن به گلهای رنگا رنگ و میو های پو سیده .

3. به هنگام فعالیت در محیط زندگی زنبورها عطرهای قوی و خو شبو اسپری های مو و کرمهای ضد آفتاب استعمال نگردد.

4. پرهیز از پو شیدن لبا سهای گشاد با رنگهای سفید سبز و قهوه ای روشن .

5. تعریق ودی اکسید کربن جاذب زنبورها است لذا هنگام انجام فعالیت های ورزشی باید دقت  لازم بعمل آید.

6. دوری از محل تغذیه حیوانات

7. در صورت تهاجم زنبورها باید نا حیه سر و گر دن

و دست ها را پوشانده و از محل دور شد .

افراد حساس به نیش زنبورها باید اقدامات احتیاطی را مراعات نمایند مواد دافع و دور کننده پشه ها در پیشگیری  از زنبور گزیدگی مو ثر نیستند .

 

درمان :

در اغلب موارد پس از گزش زنبور (بخصوص زنبور عسل )دستگاه تزر یق به همراه کیسه زهر در محل گزش باقی می ماند و پمپاژ زهر را هممچنان ادامه می دهد .

بنا براین جدا سازی سریع کیسه زهر از محل تز ریق بسیار مهم خواهد بود .البته این کار با نها یت دقت انجام شود تا روی کیسه زهر فشار وارد نشود .

بهتر است محل گزش با آب و صابون شستشو شود .

گاهی بی حس کنندهای مو ضعی برای تخفیف درد مفید می باشندو آنتی هیستامین نیز برای کهیر و تورم نیز موثر است.

زهر زنبور عسل دارای PH قلیایی می باشد لذا شستشوی محل با سرکه یا آبلیمومی تواند تا حدودی در خنثی سازی زهر و تخفیف درد موثر باشد.در مورد سایر زنبورها که زهر آنها دارای PH اسیدی است استفاده از مواد قلیایی مانند بیکر بنات سدیم (جو ش شیرین ) و یا حتی خاکستر سیگار توصیه می شود .

 

 

 

 

 

نویسنده : شرکت خدماتی نیک اندیشان فردا ; ساعت ٤:٤۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٤/۳۱
comment نظرات () لینک