شرکت نیک اندیشان فردا

این وبلاگ به مسائل مربوط به حشرات و جوندگان و راههای شناسایی و کنترل آنها خواهد پرداخت

+ اصول برنامه ریزی بهداشت در خوابگاههای دانشجویی

 

    پیش گفتار

         مراقبت در بهداشت ساختمان بویژه خوابگاههای دانشجویی از جمله اموری است

     که تاکنون مورد توجه جدی و کافی قرار نگرفته است. نبود علم و آگاهی کافی ،

      مشخص نبودن شرح خدمات دوران بهره برداری ، و نگهداری و عدم برنامه مطلوب      موجب نارسایی هایی در تامین اعتبار لازم شده که این کاستی ها بر یکدیگر

اثر تشدید کننده داشته اند.

تاسیس شرکتهای خصوصی در سالهای اخیر با هدف نگهداری ساختمان از نقطه نظر بهداشتی و پاکیزگی نوید این را می دهد که در آینده ای نزدیک بتوان با تدوین

شرح خدمات

لازم نسبت به تشخیص صلاحیت و رتبه بندی این شرکتها اقدام نمود.

 

مقدمه

اهمیت تمیزکاری ، نظافت و پاکیزه نگهداشتن ساختمان بویژه خوابگاههای دانشجویی

، ساختمانهای بزرگ ادراری و تجاری در افزایش کارایی و طول عمر ساختمان امری

است بسیار مهم که هنوز در کشور ما ناشناخته است.

نظافت ساختمان کاری است مهندسی که شامل برنامه ریزی ، سازماندهی

نیروی انسانی ، ارزیابی عملکرد کارکنان بخش نظافت ، روش بالابردن کارایی

آنان ، کاهش هزینه های تمیز کاری و دهها نکته مهم دیگر را در بر می گیرد.

ما در این نوشتار سعی خواهیم کرد ضمن آشنایی شما عزیزان با موارد بالا نشان

دهیم که چگونه می توان همه دانشجویان ساکن در خوابگاه را به مشارکت در تمیز

نگه داشتن محل کار خود تشویق کرد و آن را به صورت یک عادت روزمره برای

آنان در آورد.

سازماندهی نیروی انسانی

هدف از تدوین برنامه بهداشت محیط و پاکیزه نگه داشتن ساختمان تامین

پاکیزگی محیط با هزینه ای متعادل است. مسئولیت دستیابی به این هدف بر

عهده مسولین خوابگاه های دانشجویی است. وظیفه سرپرست خوابگاه

Supervisor نظارت بر برنامه های نوین پاکیزگی و بهداشت است . او جدا از وظیفه

مدیریتی خود باید برای انجام وظایف زیر از توانایی های لازم برخوردار باشد :

قابلیت حسن سلوک و رفتار با همکاران و دانشجویان ، خلاقیت ، توان

برنامه ریزی ، ابتکار ، فکر بلند ، هوش سرشار ، قوه ذهنی مناسب ، توانایی

لازم در بحث و صحبت ، اطلاعات کافی در زمینه شیوه های نوین مدیریت ،

توانایی جسمی ، پی گیری و مراقبت در مورد فعالیتهایی که در بخشهای دیگر

انعکاس دارند.سرپرستان خوابگاه بایستی با ارزشیابی صادقانه خود با نقاط

ضعف و قوت خود آشنا شده و با ارزشیابی های مکرر خود سعی در اصلاح نقاط

ضعف و تقویت نقاط قوت  خود بر آیند.

شکل 1-1  نشان می دهد که یک سرپرست خوابگاه باید چه نوع آگاهی هایی

را داشته بشد و چه کارهایی را انجام دهد تا انجام وضایف خود توفیق حاصل کند.

امتیاز نهایی فرم ارتباط نزدیکی با نتایج برنامه دارد . در صورتیکه سرپرست

امتیاز پایینی کسب کند (زیر 400) نشان می دهد هزینه اجرای برنامه های پاکیزگی

در حد بالایی است و نظافت و بهداشت در حد پایین و در صورتیکه سرپرست امتیاز

بالایی را کسب کند (بالای  640امتاز )  نشان دهنده ای ن است که هزینه اجرای

برنامه کم و کیفیت بهداشت مطلوب است. بر اساس این فرم می توان میزان

پیشرفت هر سرپرست را سنجید و بر اساس آن پاداش پرداخت کرد. سه نیروی

اصلی که سرپرست خوابگاه را در انجام وایفش یاری می کنند عبارتند از:

1- کارکنان بخش مرکب از ناظران و تمیزکاران

                                 ٢-دانشجویان

                                 ٣- مدیریت امور دانشجویان

سرپرست خوابگاه باید این نیروها را سازمان داده و جهت ببخشد تا فعالیتهای

بخش پاکیزگی ساختمان تصحیح ، کنترل و حفظ شود.

کارکنان بخش پاکیزگی ساختمان

هدف اصلی سرپرست خوابگاه نظارت بر کار کارکنان خدمه و استفاده از نیروی

بالقوه آنان است. میانگین کار فردی برای پوشش و انجام کار در سطح کلی به

تقریب در حدود 1800 تا 2000 متر مربع است . این مقدار برای خدمه های حرفه ای

و آدم وزش دیده 4500 تا 5000 متر مربع است . سرپرست بایستی سعی کند بازده

بخش پاکیزگی را افزایش دهد زیرا تنها با این روش است که می تواند هزینه های

نظافت را کاهش و کیفت کار را افزایش دهد.

شکل 2-1 نشان می دهد که چگونه می توان با یک ساختار مناسب بخش پاکیزگی

را به درستی کنترل کرد . زیرا در این نمودار مسیر دستورات و شرح وظایف از بالاترین

سطوح (مدیریت ) تا پایین ترین سطح (خدمه ) مشخص است و افراد در برابر

کاهایی که انجام می دهند در مقابل سرپرست خوابگاه مسئولند

 

وضعیت سلامت هر فرد ، هر جامعه ، یا هر ملت با تاثیر متقابل و تلفیق اثر دو

محیط تعیین می شود:

   ١-  محیط زیست داخلی

٢-  محیط پیرامون آن

بنا بر این مفهوم نوین بیماری به علت برهم خوردن توازن حساس موجود بین

انسان و محیط زیست او رخ می دهد. در بین سه عامل بوم شناختی (میزبان ،

محیط زیست ، و عامل بیماریزا) میزبان برای بررسی در دسترس قرار داشته ، عامل

بیماریزا بطور معمول به کمک آزمایشگاه شناخته شده ولی محیطی که بیمار از

آن آمده است بطور عمده ناشناخته است ، با وجود این بیشتر اوقات کلید پیدا

کردن ماهیت بیماری ، بروز آن ، پیشگیری و مبارزه با بیماری در محیط زیست قرار

دارد و لذا بدون آگاهی از محیط زیست ممکن است کلید مذکور در اختیار پزشکی

که مشتاق درمان ، پیشگیری و مبارزه با بیماری است قرار نگیرد.

بهسازی Sanitation  در فرهنگنامه ها به معنی "علم نگهداری سلامت " آمده است .

بنیاد بهسازی ملی ایالات متحده ی آمریکا بهسازی را اینگونه تعریف می کند :

بهسازی راهی است برای زندگی ، بهسازی کیفیتی است  از زندگی که بیان

کننده ی خانه ی تمیز، مزرعه ی تمیز ، کار تمیز ، همسایگان تمیز و

جامعه ی تمیز می باشد ، چون راهی برای زندگی است بنابراین بایستی از

درون افراد جامعه برخیزد و با آگاهی تغذیه شود و به صورت یک الزام و آرمان در

روابط انسانی رشد کند. سازمان بهداشت جهانی بهسازی را " مبارزه با همه

عوامل محیط زیست فیزیکی انسان که اثرات زیان آور بر رشد فیزیکی انسان ،

سلامت و بقای او دارند یا می توانند داشته باشند " می داند.

در گذشته بهسازی مترادف با دفع بهداشتی فضولات انسانی بوده و در حال حاضر

نیز بسیاری از افراد جامعه بهسازی را مترادف با ساختن مستراح دانسته در

حالیکه بهسازی در برگیرنده  همه ی عوامل مبارزه با آلاینده های محیط زیست

مانند بهسازی آب ، مواد غذایی ، مسکن ، پوشاک و نیز  ... می باشد. هر چند

انسان بر بسیاری از آلاینده های محیطی پیروز شده ولی بروز آلاینده های جدید

مانند آلودگی هوا در شهرهای بزرگ ، فضولات صنعتی ، آلودگی های مربوط به

مواد پرتوزا و دگرگونی های شدید اجتماعی و زیست محیطی ناشی از رشد جمعیت

و افزایش سرعت شهرنشینی مشکلات جدیدی را ایجاد نموده است. از این رو

دستیابی به محیطی سالم روز به روز پیچیده تر شده و لذا برای ارائه بهداشت

محیط زیست خوب  به خدمات بهداشت عمومی از جمله پزشک متخصص ،

اپیدمیولوژیست ، مهندس بهداشت عمومی ، و برنامه ریزان شهری ، جامعه

شناس ، اقتصاددان ، و بازرس بهداشت لازم است.

اگر بهداشت فراموش شود باعث اشاعه بیماریهای منتقله مانند بیماریهای قارچی

،میکروبی ،انگلی و.خواهد شد.

دکتر ماهلر می گوید:

من می دانم که بهداشت فقط یک" چیز" نیست بلکه هر چیز بدون بهداشت

هیچ چیز است و من فکر می کنم بسیار مهم است که ما این موضوع را وقتی

به توسعه نگاه می کنیم درک نماییم . هروقت در برنامه های توسعه بخش

بهداشت فراموش شود عامل حیاتی یعنی انسان ، انرژی خلاقه او و انرژی فیزیکی

او فراموش می شود.

برای استفاده بهینه از برنامه های توسعه و جلوگیری از پیش آمدها و حوادث

ناخواسته پیش بینی هایی باید انجام گیرد .

در برنامه های توسعه باید توجه شود

1-  موسسات بهداشتی ، جهاد - کشاورزی ، نیرو ، نهادهای آموزشی بایستی

با هم همکاری و مشارکت داشته باشند.

2-  موافقت و همکاری افراد جامعه(دانشجویان ) که در منطقه زندگی می کنند و

یابه منطقه مهاجرت می کنند جلب شود.

3-    مقامات محلی و بهداشتی و درمانی ، استانداریها ، فرمانداریها و بخشداریها

شریک باشند.

کاری که بخشها باید انجام دهند:

١-   تعهد مالی و پرسنلی نماید

٢-    افراد جامعه را متقاعد به همکاری نمایند .

          ٣-  آموزش لازم برای اجرا و بهره برداری بهتر ارائه نمایند.

                   ۴-   در مواقع لزوم برای تصویب قوانین و مقررات کوشش نمایند.

بررسی های لازم برای جلوگیری از اثرات نا مساعد:

١-  پیش بینی امکان انتشار آلودگی ها توسط آلاینده ها

٢-   پیش بینی تغییرات اکولوژیکی در منطقه تحت پوشش

         ٣ - پیش بینی فشارهای روحی و جسمی ناشی از تغییر مسکن

               ۴-  پیش بینی بیماریهایی که ممکن است در خوابگاههای دانشجویی

پیش آید.

ارزشیابی اثرات توسعه

سه بخش اصلی که از عوامل خطر برای بهداشت محسوب می شوند و باید

مطالعه شوند عبارتند از :

1- آسیب پذیری جامعه که بستگی به :

·   درجه نزدیکی جامعه به محل وقوع بیماریهای منتقله

·   درجه مصونیت آن جامعه به بیماری

·   سابقه تماس

·   وضع کلی بهداشت

·   پتانسیل موارد وارده و....

2- اثر محیط بر انتقال بیماری شامل :

·   نوع و وفور ناقل

·   میزان تماس ناقل با جامعه

·   وجود آب غیر بهداشتی و...

3- آمادگی بهداشتی:

·   کشف موارد وارده

·   کشف عود

·   وجود تخت

·   وجود پرسنل کافی یا شبکه کنترل بیماری

از آسیب پذیری جامعه چه باید بدانیم :

·   چه بیماری در منطقه مهم است ؟ شیوع آن

·   آیا مقاومت به دارو وجود دارد؟

·   آیا مخزن انگل وجود دارد؟

·   آیا در اثر ورود دانشجویان به خوابگاه تعداد آسیب پذیری ها تغییر می کند؟

·   ورود دانشجویان جدید به خوابگاه روی کدام گروه اثر می گذارد؟

·   دانشجویان به چه بیماری بخصوصی حساس هستند ؟

·   با ورود دانشجویان به خوابگاه وضع بهداشتی خوابگاه چه تغییری می کند ؟

·   آیا رفتار یا فرهنگ دانشجویان باعث تماس بیشتر با ناقل می شود؟

·   آیا ورود دانشجویان جدید به خوابگاه رفتار انسان را تغییر می دهد؟

·   آیا فعالیت های دانشجویان باعث مشکلات مخصوص می شود؟

در باره محیط چه باید بدانیم:

·   بیماریهای های مهم خوابگاهها کدامند؟

·   کدام عامل بالقوه بیماری در خوابگاهها وجود دارد؟

·   آیا شیوع بیماری بالاست ؟

·   تغییرات فصلی آن کدام است ؟

·   آیا از خوابگاهی به خوابگاه دیگرشیوع بیماری فرق می کند؟

·   آیا بیماری به امکانت درمانی جواب می دهد؟

·   ورود دانشجویان جدید به خوابگاه در افزایش و یا کاهش بیماری تاثیر دارد؟

·   آیا ورود افراد مشابه در خوابگاه یا منطقه یا خوابگاههای دانشگاههای دیگر منطقه

باعث بروز و یا شیوع بیماری خاصی شده است؟

·   آیا امکان بوجود آمدن بیماریهای جدید وجود دارد؟

·   آیا سکونت جدید ، افزایش بیماری را به دنبال دارد؟

·   آیا مخزن حیوانی آلوده وجود دارد ؟

·   آیا حیوانات به محل خوابگاه های دانشجویی هجوم می آورند ؟

·   آیا می توان بیماری را ریشه کن کرد.

آمادگی سرویسهای بهداشتی

·   آیا برنامه موثر کنترل بیماری بطور روتین انجام می شود؟

·   آیا در طراحی و ساخت خوابگاهها عوامل زیست محیطی و استانداردهای مربوطه

لحاظ شده است؟ 

·   آیا مخازن حیوانی بیماری و یا عامل زیست محیطی بوجود آورنده بیماری تحت کنترل

است

·   آیا دارو ها ، گندزدا ها یا حشره کشهای خاصی بطور موثر به کار می رود ؟

·    آیا مقاومت در برابرگندزداها و حشره کشها وجود دارد ؟

·   آیا داروی موثر در مورد بیماری وجود دارد ؟

·   آیا سازمانهای بهداشتی موجود درخوابگاه و یا منطقه قابلیت مواجهه و کنترل

بیماری را دارند؟

·   آیا کنترل بیماری در بدو ورود دانشجویان مطرح بوده است ؟

·   آیا برنامه پیشگیری و کنترل و نابود کردن عوامل بیماریزای زیست محیطی که عامل

ایجاد کننده بیماری است پیش بینی شده اند ؟

·   آیا می توان خوابگاهها را طوری طراحی کرد تا از مخاطرات آن کاسته شود؟

 بنابر این نخستین گام در هر برنامه بهداشتی از بین بردن عوامل زیان آور در محیط زیست و مبارزه با آنهاست. و برای از بین بردن این عوامل زیان آور شناخت دقیق و کامل آنها لازم است

نویسنده : شرکت خدماتی نیک اندیشان فردا ; ساعت ۱٢:٥٩ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٤/٢٩
comment نظرات () لینک